Cocuklarda sık görülen kulak burun boğaz hastalıkları

Çocuklarda sık görülen KBB hastalıkları belli başlıklarda aşağıdaki gibi özetlenebilir. Konuya hassasiyet gösterip kaleme alan doktor dostlarıma selamı borç bilirim.

Otit Media (Orta Kulak Enfeksiyonu)

Kulak burun boğaz hastalıkları uzmanları tarafından en sık rastlanan çocuk hastalığı kalıcı ve tekrarlayan kulak enfeksiyonlarıdır. Kulaktaki enfeksiyon baştaki diğer yapılara da yayılabileceği için otit media ciddi bir enfeksiyondur. Ayrıca çocuklardaki işitme kayıplarıın en sık nedenidir.




Özellikle çocuklardaki işitme kaybı öğrenme kapasitesini bozar ve konuşmanın gelişmesinde gecikmeye neden olur. Eğer uygun ve etkin olarak tedavi edilirse, çocuğun işitmesi hemen her zaman normal haline geri döner. Ayrıca bir kulak enfeksiyonuna eşlik eden ağrı çocuk için aşırı rahatsızlığa yol açabilir.

Otit media enfekte sıvının kulak zarı arkasında birikmesine bağlı gelişir. Orta kulaktaki enfekte sıvının yarattığı basınç kulak ağrısına, şişliğe ve kulak zarında kızarıklığa neden olur. Bazen kulak zarı yırtılabilir ve kulak akıntısı dışa doğru akar. Daha sık olarak, östaki tüpündeki (orta kulakla geniz arasındaki anatomik tüpsel yapı) tıkanıklığabağlı drene olamadığı için enfekte sıvı orta kulakta birikir. Hatta enfeksiyon geriledikten sonra bile orta kulaktaki sıvı uzun bir zaman boyunca kalabilir (kronik efüzyonlu otit media). Bu durum çocuğun sıklıkla tekrarlayan enfeksiyonlara maruz kalmasına neden olur. Kulak zarı yeterli hareket etmediği için çocukta işitme kaybı gelişebilir.




Normalde akut otit media ve kronik efüzyonlu otit media antibiyotiklere ve / veya dekonjestanlara iyi yanıt verir. Ancak bazı vakalarda ileri tedavi gerekebilir. Önerilebilecek bu tedavi kulak zarına cerrahi olarak yerleştirilecek bir havalandırma tüpüdür (basınç eşitleme tüpü). Bu tüp kulak zarı arkasında birikmiş olan sıvının drene olarak birikimini önler ve böylelikle işitmenin düzelmesine yardımcı olur. Bu tüpler genellike 6-18 ay kadar burada kalırlar ve büyük oranda kendiliklerinden düşerler. Kulak zarında bir rahatsızlık (ağrı, yabancı cisim hissi) yaratmazlar. Çocuğunuzun işitmesinde belirgin bir düzelme olur ve kulak enfeksiyonu sıklığında belirgin azalma saptanır.

Bademcik / Geniz Etinin Büyümesi ve Enfeksiyonları

Bademcik ve geniz eti boyunda, kasıklarda ve koltuk altlarında bulunan lenf nodlarına benzer dokulardır. Bademcikler boğazın her iki tarafında bulunan iki kitledir. Geniz eti yumuşak damağın üstünde ve burnun arka tarafında bulunur ve özel bazı aletlerin yardımı olmadan direkt bakı ile görülmez.

Bademcik ve geniz eti çeşitli mikropların vücuda girmesini önleyerek ve bunlara karşı antikorlar üretilerek gelişebilecek enfeksiyonların önlenmesinde rol oynarlar. Bu durum özellikle yaşamın ilk bir kaç yılı içinde olur ve çocuğun yaşı büyüdükçe bunun önemi azalır. Mikropların önlenmesi sırasında bademcik ve geniz eti de enfekte olabilir. Bademcik ve geniz etinden ameliyat olan çocukların dirençlerinde bir azalma gelişmez.





Bademcik ve geniz etinin en sık problemi sık geçirilen enfeksiyonlar ve solunun / beslenme sorunu yaratacak şekilde olan ciddi büyüme veya tıkanıklık oluşturmalarıdır.

Özellikle streptokoklar tarafından oluşturulan bademciğin bakteriyel enfeksiyonları ilk olarak antibiyotiklerle tedavi edilir. Bazen bademcik ve/veya geniz etinin alınması önerilebilir. Bademcik ve/veya geniz etinin alınması için iki önemli neden (1) antibiyotik tedavisine rağmen sık tekrarlayan enfeksiyonların olması ve (2) bademcik ve/veya geniz etinin büyük olmasına bağlı özellikle gece uykudayken solunun güçlüğü çekilmesidir. Ayrıca son yıllarda yapılan çalışmalar orta kulakta sıvı toplanmasının (kronik efüyonlu otit media) eşlik ettiği kronik kulak ağrısı olan çocuklarda da adenoidektominin yararlı olduğu ortaya konmuştur.

Burun kanaması

Burun kanaması çocuklarda sıklıkla görülen bir durumdur. Bir çok olgu kendiliğinden düzelir ve sadece bir miktar sıkıntı yaratır. Bazen daha kalıcı bir hal alır ve özellikli bir tedavi gerektirir. Nadiren ise cidi bir lokal veya sistemik hastalığın habercisi olabilir.

Burun kanamaları sıklıkla mukusun koruyucu tabakasının olmadığı aşırı kuru burun yüzünden kaynaklanır. Bu durum hafif bir travmada bile kanamaya meyilli hassas bir dokuya neden olur. Burun kanamalarına en sık olarak kış aylarında rastlanır, çünkü sık geçirilen nezle gibi enfeksiyonlar kan damarlarında genişlemeyle birlikte burun dokularında şişmeye neden olur. Kış aylarındaki merkezi ısıtma sistemleri burun yüzeyinin kurumasına neden olur.

Çocukta burun kanaması olduğunda çocuğunuzun sakin olmasına yardımcı olunuz. Daha sonra

1. Çocuğunuzun burnunun ön kısmını baş ve işaret parmağıyla sıkıştırınız.

2. Parmaklarınızla kibarca ancak sıkıca burnu tutunuz.

3. Bu pozisyonda yaklaşık 5 dakika bekleyiniz.

4. Çocuğunuzu başı kalbinden yüksekte kalacak şekilde oturtunuz veya baş yukarıda kalacak şekilde yatırınız

5. Burna ve yanaklara içinde buz bulunan plastik torba yerleştiriniz.

Sık tekrarlayan ve ciddi boyutta kan kaybına yol açan olgularda daha kapsamlı bir müdahele gerekir. Kulak burun boğaz hastalıkları uzmanı tarafından kanamanın olduğu damarın gümüş nitrat ile kimyasal olarak yakılması uygulanabilir. Bu müdahaleye rağmen kanama tekrarlar ise, elektrokoterizasyon veya cerrahi olarak kanama kontrolü yapılması gerekebilir. Ancak çocuklarda cerrahi müdahele gereksinimi oldukça azdır.